Patuljaste zvijezde iskre se na nebu

Detalji

Napisao: Astronomski magazin

Kategorija: Zvezde

Datum kreiranja: 20 Decembar 2025

Posljednja ovogodišnja Slika mjeseca NASA/ESA-inog Svemirskog teleskopa James Webb pruža uvid u jedno svečarsko područje ispunjeno svijetlećim oblacima plina i tisućama iskričavih zvijezda. To zvjezdano jato, poznato kao Westerlund 2, prebiva u zvjezdanom rasadniku zvanom Gum 29, na udaljenosti od 20 tisuća svjetlosnih godina od nas. Nalazi se u zviježđu Kobilice.

Pročitaj više: Patuljaste zvijezde iskre se na nebu

Da li je univerzum dizajniran?

Detalji

Napisao: Astronomski magazin

Kategorija: Astronomija

Datum kreiranja: 20 Decembar 2025

• univerzum,
• bog

Da li je univerzum dizajniran ili je slučajan splet okolnosti? Ovo fundamentalno pitanje, kako ga je formulisao fizičar Brajan Grin, proganja filozofe i teologe milenijumima, ali je u eri moderne fizike dobilo nov značaj. Da li postoje dokazi utkani u samo tkivo stvarnosti koji sugerišu da je kosmos stvoren sa namerom? Ovo pitanje spaja fiziku, filozofiju i teologiju na najdubljem nivou.

Pročitaj više: Da li je univerzum dizajniran?

Zima 2025. - solsticij

Detalji

Napisao: Aleksandar Zorkić

Kategorija: Godišnja doba

Datum kreiranja: 19 Decembar 2025

• zima
• solsticij

Zima ove, 2025. godine, stiže 21. decembra u 16 sati i 3 minuta (po našem vremenu / SEV). To je 355. dan u godini. Do kraja godine ima još samo 10 dana (ne računajući i dan dolaska zime). Ako još niste pisali Deda Mrazu, požurite! U istom trenutku kada kod nas počinje zima, na južnoj hemisferi počinje leto.

Pročitaj više: Zima 2025. - solsticij

Zadivljujuće slike sa teleskopa Vera Rubin šokiraju astronome

Detalji

Napisao: Astronomski magazin

Kategorija: TV Astronomija

Datum kreiranja: 19 Decembar 2025

Zadivljujuće slike sa teleskopa Vera Rubin šokiraju astronome

Rubin nije samo teleskop. To je sistem. Globalni eksperiment koji se ne završava jednim otkrićem. Njegova vrednost raste tokom vremena, kako se dodaje više kadrova, detektuje više pokreta, beleži više promena.

Moći ćete da premotate nebo unazad. Gledajte kako zvezde lutaju. Gledajte kako galaksije trepere. Pratite kako se jata pomeraju tokom godina. To će biti prvi pravi ubrzani snimak univerzuma i neće biti samo lepa animacija. To će biti pravi podaci. Zabeleženi. Arhivirani. Pretraživi.

Pročitaj više: Zadivljujuće slike sa teleskopa Vera Rubin šokiraju astronome

Astronomska i meteorološka godišnja doba

Detalji

Napisao: Astronomski magazin

Kategorija: Godišnja doba

Datum kreiranja: 18 Decembar 2025

Godišnje doba predstavlja period koji traje otprilike tri meseca i ponavlja se svake godine u ravnomernom ritmu. Karakterišu ga posebne klimatske odlike, a one zavise prvenstveno od položaja Zemlje naspram Sunca, odnosno od položaja Sunca na nebeskoj sferi.

Pročitaj više: Astronomska i meteorološka godišnja doba

Fuziona energija: Prevazilaženje poslednje barijere

Detalji

Napisao: Astronomski magazin

Kategorija: Fizika

Datum kreiranja: 18 Decembar 2025

Fuziona energija, dugo smatrana rešenjem koje je uvek "50 godina daleko", sada privlači milijarde dolara investicija, signalizirajući da su ključne tehnološke prepreke značajno umanjene ili rešene. Centralni cilj je izgradnja "zvezde u kavezu" — stvaranje i održavanje minijaturnih sunca na Zemlji unutar reaktora. Ovaj izveštaj sintetiše ključne izazove i rešenja u postizanju održive fuzione energije, sa posebnim fokusom na jednu od poslednjih velikih prepreka: projektovanje i izgradnja fizičkog suda za zadržavanje fuzione reakcije. 

Pročitaj više: Fuziona energija: Prevazilaženje poslednje barijere

Od kada brojimo godine?

Detalji

Napisao: Draško Dragović

Kategorija: Kalendar, dani

Datum kreiranja: 29 Decembar 2016

• godine

Može se reći da jedan dobar deo država i naroda danas u svetu broji godine od Hristovog rođenja ili bolje reći od nove ere (n.e.), mada je još uvek u nauci sporna tačna godina (i datum) Hristova rođenja. Sa priličnom sigurnošću se ipak pretpostavlja da je mogao biti rođen bar 4. godine pre nove ere. Datumi i godine pre nove ere se označavaju sa p.n.e., a u literaturi engleskog govornog područja sa B.C. (before Christ).

Pročitaj više: Od kada brojimo godine?

Što nam se univerzum čini razumljivijim, to je besmisleniji

Detalji

Napisao: Astronomski magazin

Kategorija: Fizika

Datum kreiranja: 17 Decembar 2025

Stiven Vajnberg, jedan od najznačajnijih fizičara 20. veka, ostavio je iza sebe izjavu koja istovremeno fascinira i uznemirava. Ona sažima jedan od najvećih paradoksa sa kojima se suočavamo dok istražujemo kosmos:

"Što nam se univerzum čini razumljivijim, to nam se takođe čini besmislenijim."

Pročitaj više: Što nam se univerzum čini razumljivijim, to je besmisleniji

Galaktički plin u bijegu

Detalji

Napisao: Astronomski magazin

Kategorija: Galaksije

Datum kreiranja: 16 Decembar 2025

Jedna bočno okrenuta spiralna galaktika blista na današnjoj Slici tjedna NASA/ESA-inog Svemirskog teleskopa Hubble. Od nas udaljena oko 60 milijuna svjetlosnih godina i smještena u zviježđu Djevice, NGC 4388 je članica galaktičkog jata Djevica. U tome je jatu više od tisuću galaktika i ono nam je najbliže veliko galaktičko jato.

Pročitaj više: Galaktički plin u bijegu

Sve važno o kometi 3I ATLAS

Detalji

Napisao: Astronomski magazin

Kategorija: Komete

Datum kreiranja: 16 Decembar 2025

Međuzvezdani objekat 3I/ATLAS, sa svojom rekordnom brzinom i neobičnim sastavom bogatim , služi kao kosmički kurir, donoseći nam dragocene informacije o uslovima formiranja planeta i kometa u zvezdanim sistemima daleko izvan našeg Sunčevog komšiluka. — Za posmatrače, 3I/ATLAS je bila prilika, iako zahtevna, da se posmatra objekat koji je prešao milijarde kilometara međuzvezdanog prostora, noseći sa sobom tajne Galaktičke prošlosti.

Pročitaj više: Sve važno o kometi 3I ATLAS